کودک آزاری چیست ؟
وقتی سخن از کودک آزاری به میان می آید ، اغلب ما فکر می کنیم رفتاری که با کودک خود داریم کودک آزاری نیست . چرا که ما واقعاً قصد آزار و اذیت کودک خود را نداریم ، بلکه هدف ما تربیت اوست .
زمانی که اقدام به کتک زدن یا ناسزاگویی به کودک می کنیم که دیگر کنترل از دست ما خارج شده و رفتارهای او تحمل ما را تمام کرده است . به هر دلیلی که این عمل صورت گیرد ، چه با هدف تربیت کودک ، چه به علت از دست دادن تحمل ما و چه به عمد ؛ آثار منفی فراوانی دارد و کودک آزاری محسوب می شود . پس با اندکی تحمل و تأمل متن زیر را بخوانید و بدانید که هدف ما کمک کردن به شما و فرزندتان است .
تعریف کودک آزاری
آزار و بد رفتاری با کودک از دیدگاههای قانونی ، پزشکی و اجتماعی تعریف شده است و شامل هر گونه آزار بدنی ، جنسی و هیجانی و غفلت از کودک (زیر 18 سال) دانسته شده است . کودکی که مورد بدرفتاری واقع شده کودکی است که رفاه و سلامت روانی و جسمی او در اثر رفتارها با بی توجهی والدین یا سایر افرادی که مسئول مراقبت از او هستند ، آسیب دیده یا در معرض تهدید قرار گرفته است .
سوء رفتار با کودک شامل هر گونه صدمه عمدی به کودک است :
آزار یا آسیب جسمی ، غفلت ورزیدن یا بی توجهی نسبت به صدمه دیدن کودک ، غفلت و بی توجهی در بر طرف ساختن نیازهای عاطفی و جسمی کافی ، نظارت ناکافی ، رها کردن او ، وضع قوانین نامناسب و غیر عادلانه در مورد کودکان .
حدود کودک آزاری از تحقیر و تهدید و کتک زدن او تا محروم ساختن کودک از غذا ، لباس ، سرپناه و محبت پدر و مادری ، آزار و بد رفتاری جسمی که ممکن است موجب صدمه دیدن و مرگ کودک شود ، گسترده است .
انواع کودک آزاری
الف) آزار جسمی :
آزار جسمی به هر نوع آسیب جسمی غیر اتفاقی و ناگهانی که توسط مراقب کودک ایجاد شده است ، اطلاق می شود . کودک آزاری جسمی ممکن است به شکل سوزاندن ، لگد زدن ، گاز گرفتن ، کتک زدن ، سیلی زدن ، هل دادن استفاده از اشیاء تیز ، کتک زدن با طناب و شلاق کمربند ، پرت کردن ، آویزان کردن و مشت زدن باشد .
طبق تعریف ، آسیب ایجاد شده نباید ناشی از یک اتفاق باشد. کودک آزاری جسمی ممکن است ناشی از انضباط افراطی یا تنبیه نامتناسب با سن یا وضعیت کودک باشد همچنین ممکن است والدین در اثر ناپختگی ، استرس یا مصرف الکل و سایر مواد به طور مکرر خویشتن داری خود را از دست بدهند . صدمات وارده به شکم و سر ـ که دو نقطه آسیب پذیر بدن هستند ـ تا زمانی که آسیب درونی ایجاد نکرده باشد ناشناخته می ماند . صدمات وارده به شکم ممکن است موجب بزرگ شدن شکم ، پارگی و استفراغ شود . صدماتی که به سر وارد میشود می تواند موجب تورم سر ، سرگیجه ، تاری دید ، پارگی شبکیه چشم و حتی مرگ شود . شکستگی اندام ها و آسیب به سایر قسمتهای بدن نیز ممکن است رخ دهد .
ب ـ بدرفتاری عاطفی و روانی
بدرفتاری عاطفی به سرزنش کردن ، تحقیر کردن ، تهدید کردن ، مقایسه کردن ، طرد کردن ، تبعیض قائل شدن بین کودکان و بی توجهی به سلامت و رفاه کودک اطلاق می شود .
مثال هایی از آزار عاطفی و هیجانی
* مقایسه کودک با سایر کودکان .
* سرزنش کردن او که باعث بیماری و مریضی والدین شده است (مریضم کردی ، از دستت سر درد گرفتم ، وقتی از دستت مریض شدم و مُردم آن موقع می فهمی با من چه کار کردی)
* تحقیر کردن او که کارهایش احمقانه است و هیچ نمی فهمد (دیوانه هستی ، مثل احمق ها رفتار می کنی ، اندازه یک ... هم نمی فهمی ، بهتر از این نمی توانی فکر کنی ، چقدر دست و پا چلفتی هستی . )
* محروم کردن او از عشق و دوست داشتن (دیگر دوست ندارم ، مادرت نمی شوم ، من یک بچه با تربیت و آرام می خواهم یک بچه که حرف بفهمد ، پسر من نیستی)
* تهدید او به جدایی (دیگر در این خانه نمی مانم ، می روم و دیگر هم بر نمی گردم) .
* ارعاب و ترساندن او (اگر به حرفم گوش نکنی بلایی به سرت می آورم که مرغان آسمان به حالت گریه کنند . )
* قهر کردن با او .
ج. سوء استفاده جنسی
سوء استفاده جنسی به تماسها و تعاملات بین کودک و مراقب بزرگسال اطلاق می شود که در آن کودک با هدف تحریک جنسی فرد متجاوز یا شخص دیگر مورد استفاده قرار می گیرد . سوء استفاده جنسی ممکن است توسط افراد زیر 18 سال نیز رخ دهد و این زمانی است که شخص سوء استفاده کننده هم به طور قابل ملاحظه ای از قربانی بزرگتر است و هم از قدرت کنترل برخوردار است .
سوء استفاده جنسی ممکن است در درون خانواده یا توسط مراقب بزرگسال خارج از خانواده به عنوان یکی از اقوام ، دوست خانوادگی ، یا پرستار کودک صورت پذیرد . در صورتی که کودک فرد سوء استفاده کننده را بشناسد . حتی اگر از نظر جسمی آسیب شدیدی متحمل نشده باشد ، وقتی متوجه شود که مورد سوء استفاده قرار گرفته است احساس مورد خیانت واقع شدن بیشتر از خود سوء استفاده موجب ناراحتی او میشود . پسران به اندازه دختران در معرض سوء استفاده جنسی قرار دارند هر چند که از لحاظ آماری به اندازة دختران گزارش نمی شوند .
کودکانی که مورد سوء استفاده جنسی قرار می گیرند نه تنها به دلیل تهدیدهای فرد سوء استفاده کننده بلکه به علت سرزنش شدن از سوی دیگران و ترس از باور نکردن حرفهایشان ، سعی می کنند ماجرا را پنهان نگه دارند .
د. بی توجهی و غفلت
کودکان همچنین ممکن است به خاطر غفلت و بی توجهی از نظر جسمی ، عاطفی ، تربیتی و تحصیلی مورد آسیب قرار گیرند . بنابراین بی توجهی به تغذیه کودک و بر طرف نکردن نیازهای بهداشتی و جسمی او ، عدم تأمین امنیت کودک ، عدم ابراز علاقه و عدم حمایت و تربیت او می تواند آسیبی جدی برای سلامتی کودک باشد .
غفلت و مصامحه شایعترین نوع آزار است
بی توجهی جسمی :
شامل غفلت از سلامت کودک ، رها کردن وی ، بی توجهی به سلامت جسمی کودک مثل انجام ندادن واکسیناسیون کودک ، نبردن او به نزد پزشک در هنگام بیماری و ندادن داروهای او ، تهیه نکردن لباس و پوشش مناسب در سرما و گرما و ...
بی توجهی یا غفلت عاطفی :
آزار شدید و همیشگی همسر در حضور کودک ، نشان ندادن علاقه و عشق
بی توجهی تحصیلی :
اجازه دادن به فرار همیشگی کودک از مدرسه ، شکست در فرستادن کودک به مدرسه و سایر موارد فرار کودک به علت عدم مراقبت و مواظبت از کودک از انواع بی توجهی در زمینه تحصیلی کودک است .
بی توجهی به سر و وضع ظاهری کودک
طوری که او در میان سایر کودکان احساس خفت کند .
نویسنده :لادن نصیری... چاپ در روزنامه همشهری
اين وبلاگ متعلق به ندا و لادن نصيري است و مكاني براي بيان خاطرات ما از كلاسها و كارگاههاي كودكان و نوجوانان، مشكلات خانوادهها با فرزندانشان وقرار دادن مقالات تخصصي در زمينه رشد و پرورش ذهني نوزادان تا نوجوانان ميباشد.