با آرزوی سالی خوش ، شاد ، سرشار از صمیمیت و موفقیت و سلامتی
ندا و لادن نصیری
** راستی برای اون مامانهایی که پرسیده بودند: برای دوره جدید بازی نشاط نرمش برای کودکان ۶ ماه تا ۱۲ ماه دو کلاس باز کردیم. شنبه ۱۹ فروردین و احتمالا شنبه ۲ اردیبهشت ... جهت کسب اطلاعات بیشتر با مرکز سلامت مادران (شماره تلفن : ۲۲۵۷۸۹۸۵ ) تماس بگیرید.
نقطة آغاز
در این جا به بررسی چند راه کار ساده و مفید برای شرح و آموزش مراحل کار می پردازیم :
· طرح و ایدة اولیه
دربارة شیوة طبقه بندی مراحل کار فعالیت های لازم توضیحاتی به فرزندتان بدهید . یادداشت ها را با هم مرور کنید از نظرات فرزندتان در هر مرحله استفاده کنید ، آیا به نظر او کاری سخت در پیش دارد و یا آسان است ؟ آیا تا به حال کاری مثل آن انجام داده است ؟ بهتر است چه کاری را اول انجام دهد ؟
· پاداش و جایزه های تشویقی
دربارة روش هایی که می تواند موجب تشویق و ترغیب فرزندتان شود با او صحبت کنید . شاید از این طریق او بتواند تکالیف و وظایف مدرسه اش را بهتر انجام دهد و زمان بیش تری برای کارهای آزاد خودش داشته باشد . به طور حتم کودک و یا نوجوان پس از مدتی می تواند خودش کارهایش را سروسامان دهد و شما نیز احساس آرامش بیش تری کنید .
· بیان انتظارات
خواسته ها و انتظارات خود را شفاف و روشن برای فرزندتان توضیح دهید . سعی کنید اعتماد و این اطمینان را در او به وجود آورید که همیشه برای کمک به او آماده اید .
· برنامه ریزی
ابتدا تصمیم بگیرید که بر یک موضوع تمرکز کنید . برای مثال ، می توانید سه موضوع را انتخاب کنید و از فرزندتان بخواهید یکی را انتخاب کند ، و یا اگر در درس و تکلیفی اشکال دارد ، می توانید از همان موضوع شروع کنید .
· رضایت از نقش خود
برای این که بهترین نتیجة ممکن را از کارتان بگیرید ، می توانید نقش یک مربی را برای فرزندتان به عهده بگیرید ، . از او بپرسید که چه گونه می توانید به کمک یکدیگر مشکلی را حل کنید ؟ چه گونه ... ؟ و ... او را برای پیشرفت در کار تشویق و حمایت کنید . احساس رضایتی که نسبت به عملکرد خود در ذهن دارد ، انگیزه ای برای موفقیت های بعدی او می شود .
· پرسش های بعدی
به فرزندان بیاموزید که برآوردی از زمان و مقدار تکالیفش در ذهن داشته باشد تا بتواند با یک زمان بندی ساده ، به موقع آن ها را تمام کند . در ضمن هنگام انجام تکالیف خود ، زنگ تفریح های کوتاهی به خودش بدهد . این کار موجب می شود که هنگام استراحت به آن چه نیاز دارد ، فکر کند و ایده ای جالب تری به ذهنش بیاید . برخی مواقع این روش ساده تر از انجام کار است و در عین حال زمان کم تری هم می برد . اما مشکل این جاست که بیش تر کودکان یاد نگرفته اند که چه گونه مستقلانه به سوی موفقیت حرکت کنند . در این زمینه به چند نکتة ساده اشاره می شود :
ـ فرزند شما قادر است وظایف جدیدی را که نیاز به دانستن آن ها دارد ، بیاموزد . مثل ، بستن بند کفش ، ریختن شیر در لیوان ، پوشیدن لباس به تنهایی و تکمیل کارهای کلاسی .
ـ فرزند شما باید حسی از استقلال در خود پرورش دهد . کودک چهارساله می تواند اسباب بازی هایش را خودش در سبد اسباب بازی هاییش بریزد ، او می تواند به تنهایی به دستشویی برود . به تدریج کودک نسبت به توانایی ها و استعدادهایش آگاه می شود و خوپنداره ای مثبت در ذهن می سازد .
ـ انتظارات و خواسته های خود را با جدیت و البته مهربانی برای کودک شرح دهید . از این طریق می توانید حس استقلال طلبی برای کودک شرح دهید و او را تشویق نمایید که سطح مسئولیت های و توانش را بالا ببرد . به تدریج او می فهمد که دیگران چه خواسته هایی از او دارند و او چه گونه می تواند آن ها را انجام دهد .
ـ این گونه آموزش می تواند بسیار لذت بخش و مفرح باشد . بدین ترتیب شما نه تنها شیوة انجام کارها را به فرزندتان آموخته اید ، بلکه در عین آن که با او هستید ، حس همدلی و مهربانی را در او پرورش داده اید . این کار همچون دادن بزرگ ترین و بهترین هدایا به اوست .
نویسنده: ندا نصیری... چاپ در روزنامه همشهری
همة کودکان عادت دارند هنگام بازی دور و بر خود را شلوغ و به هم ریخته کنند ، اسباب بازی ها ، کفش ها ، لباس ها ، وسایل مدرسه و هزاران خرده ریز دیگر چنان فضای اتاق ـ و گاه منزل ـ را پر می کند که ممکن است موجب ناراحتی و عصبانیت پدر و مادرش شود . در مواردی نیز این بی نظمی های کودک ، خود را به صورت های دیگری نشان می دهد . برای مثال ، کتاب و دفترش را در مدرسه جا می گذارد ، حولة حمام را کف اتاق می اندازد و گزارش ها و کارهای کلاسی اش را ناتمام رها می کند . در چنین شرایطی خواستة تمام پدر و مادرها این است که فرزندشان کمی بر کارها و تکالیفش تمرکز داشته باشد و مسئولیت های شخصی خود را بپذیرد .
گروهی از کودکان به طور خودجوش ، مرتب و منظم هستند و گروه دیگر برای مرتب بودن نیاز به آموزش و تمرین دارند . آیا فرزند شما همیشه انتظار دارد که کارهایش را دیگران انجام دهند ؟ در این خصوص ، به طور حتم والدین بهترین افرادی هستند که می توانند به کمی کمک و همکاری ، خود ساخته و منظم بودن را به فرزندانشان بیاموزند ، حتی اگر تصور کنند خودشان کمی نامنظم و شلخته هستند .
آسان هم چون 3،2،1
انجام تمام وظایف برای کودکان می توان در سه مرحله آسان کرد :
1ـ مراحل انجام کار؛ یعنی کودک نیازها و شیوة رسیدن به آن ها را بداند . یعنی رفتن به دستشویی ، برداشتن مسواک و خمیر دندان و باز کردن شیر آب .
2ـ تمرکز داشتن بر کار ؛ یعنی به وظیفه اش بچسبد و از انجام آن ها گیج و غافل نشود . یعنی به خاطر بیاورد که دندانپزشک به او گفته است : « مسواک زدن باید سه دقیقه طول بکشد » به عبارت دیگر دندان ها باید خوب شسته شوند ؛ حتی اگر یک باره به خاطر بیاورد که باید به دوستش تلفن کند ، نباید از شستن دندان ها طفره رود . باید به خاطر آورد که دندانپزشک به او گفته است ، آدامس جویدن نمی تواند جای مسواک زدن را بگیرد .
3ـ انجام وظایف و کار ؛ یعنی تکالیفش را انجام دهد ، کنترل کند و آن را تا به آخر انجام دهد . برای مثال ، تهیة گزارش کلاسی که لازمة آن فراهم آوردن کتاب ها و منابع تحقیق است . او باید ابتدا کتاب ها را بخواند ، یادداشت برداری کند ، متن گزارش را بنویسد ، آن را پاکنویس کند و در پوشة مخصوص قرار دهد . دست آخر نیز وسایل را جمع کند و کیف مدرسه اش را ببندد . اگر دو مرحلة اول را با موفقیت انجام داده است ، مرحلة سوم را نیز به طور حتم می تواند انجام دهد .
زمانی که کودک و یا نوجوان این سه مرحله را خوب بشناسد و یاد بگیرد که چه گونه آن ها انجام دهد ، قادر است که وظیفه اش را ـ اعم از تکالیف مدرسه و وظایف خانگی و دیگر کارهای دیگری که باید تمام و کمال انجام شود ـ به نحو احسن انجام دهد و هر چه مستقلانه تر آن ها را به پایان برساند . البته ، مسلم است که فرزند شما به کمک ها و راهنمایی های شما نیاز خواهد داشت ، ولی دیگر خبری از نق زدن های مکرر دو نخواهد بود .
آموزش این مهارت ها نه تنها مفید است ، بلکه دانستن چگونگی انجام آن ها نیز نکات بسیار ارزنده ای را به آن ها یاد خواهد داد . هنگامی که کودکان و نوجوانان بتوانند وظایف و مسئولیت های فردی شان را به تنهایی انجام دهند ، احساس غرور ، ارزشمندی ، شایستگی و اعتماد به نفس می کنند . علاوه بر آن ، به طور حتم از این که می بینند کاری را با موفقیت به پایان رسانده اند و می توانند از وقت اضافه شان نهایت استفاده را ببرند ، بسیار لذت خواهند برد .
اساس کار همان سه گام اصلی است . والدین می توانند برای همراهی و همکاری با فرزندشان به نکات زیر توجه کنند :
برای فرزندتان توضیح دهید که این مرحله شامل یافتن شیوة انجام کار است . او باید تصوری از آن چه که لازم است انجام دهد ، در ذهن خود مجسم کند . برای مثال ، « اگر قصد دارد از روی کتابی ، برای درسش گزارش تهیه کند ، اول از هم باید بداند که از کجا شروع کند » . به فرزندتان کمک کنید تا فهرستی از مراحل کار تهیه کند .
ـ انتخاب یک کتاب ( مطمئن شود که کتاب مورد تأیید آموزگارش است ).
ـ نوشتن اسم کتاب و نویسندة آن بر روی برگة کتابخانه .
ـ یادداشت کردن روز تحویل کتاب به کتابخانه در تقویمش .
سپس فرزندتان را کمک کنید تا وسایل مورد نیازش را آماده کند . کتاب ، چند ورق کاغذ ، مداد ، فهرست پرسش های آموزگار، یافتن پاسخ های لازم و تهیة جلدی برای گزارش . به فرزندتان یاد بدهید که چه گونه فهرستی از کارهای مختلف را انجام داده است و آن چه که باید بعداً انجام دهد ، تهیه کند . او باید با خواندن کتاب کتاب شروع کند ؛ آن را به پایان برساند ؛ دستورات آموزگار را انجام دهد و شروع به نوشتن گزارش کند . به عبارت ساده تر ، چشم اندازی از کاری که باید انجام دهد ، برایش مشخص کنید در انتها او را تشویق کنید تا وسایل کارش را در جای به خصوصی مثل میز تحریر ، گوشة کتابخانة منزل ، جعبة تحریر و ... قرار دهد .
تمرکز داشتن بر کار ؛ برای فرزندتان شرح دهید که در این مرحله باید دربارة کاری که انجام می دهد ، خوب فکر کند فهرستی که در مرحلة قبل تهیه کرده بوده است را باید پیش رو گذارد و خوب دربارة چگونگی انجام آن تمرکز کند . اوباید بتواند کلیة کارها واقداماتی را که باعث حواس پرتی او می شوند کنار بگذارد . این بخش در حقیقت مشکل ترین بخش است . به فرزندتان یاد بدهید که چه گونه باید افکار مزاحم و آن چه که موجب پراکندگی ذهنش می شود ، مقابله کند . بیش تر کودکان زمانی که کاری جدی انجام می دهند ، فکر و حواسشان پرت می شود مثل این مورد « کاش الان می توانستم با دوستم بازی کنم » . در چنین مواقعی به فرزندتان یاد بدهید که از خودش بپرسد « آیا این کار موجب دور شدن من از هدفم نمی شود ؟ » برای کودک شرح دهید که می تواند بعد از اتمام کارش به بازی با دوستش بپردازد . به او یادآور شوید که تمرکز کردن بر کار ، ابتدا کمی مشکل به نظر می رسد ، اما با کمی تمرین این کار را خواهد آموخت .
انجام تکلیف ؛ برای فرزندتان شرح دهید که این مرحله زمانی است که بخش اصلی کار باید انجام شده باشد ، و تنها کارهای پایانی مثل ، پاک نویس کردن گزارش ، دوباره خوانی ، غلط گیری گزارش و ... باقی می ماند . او را راهنمایی کنید تا آخرین گام های لازم را درست بردارد . جلد کردن گزارش ، نوشتن نام بر روی گزارش ، تهیة روی جلدی و پوشه ای برای تحویل دادن گزارش به آموزگار ، گذاشتن گزارش در کیف و جمع آوری وسایل .
ادامه دارد....
نویسنده: ندانصیری .... چاپ در روزنامه همشهری
اين وبلاگ متعلق به ندا و لادن نصيري است و مكاني براي بيان خاطرات ما از كلاسها و كارگاههاي كودكان و نوجوانان، مشكلات خانوادهها با فرزندانشان وقرار دادن مقالات تخصصي در زمينه رشد و پرورش ذهني نوزادان تا نوجوانان ميباشد.