يكي از روشهايي كه به تقويت حافظه كمك مي‌كند به كار گرفتن تركيبي از حواس لامسه، شنوايي، بينايي و ارتباط كلامي و گفتاري كودك در طول شبانه‌روز است. يكي ديگر از راهکارها كه براي تقويت حافظه كوتاه مدت به كار مي‌رود، استفاده از تكنيك‌هايي است كه از طريق رنگ، صدا، طعم، لامسه، زبان و احساس موضوعي به ذهن كودك سپرده مي‌شود و از آنجا كه هر يك از موارد ذكر شده مي‌تواند يادآور موضوعی خاص باشد ، در نتيجه مطلب در ذهن كودك به مدت طولاني‌تري باقی می ماند. امروزه مشخص گرديده، عملكرد حافظه نيز مانند عضله مي باشد كه در صورت تقويت و به كارگيري منظم و طبق برنامه قوي تر مي شود لذا اگر به طور پيوسته و منظم آن را به كار نگيريد حافظه، مهارت و توانايي اش را به تدريج از دست مي دهد و رو به زوال مي رود.

در بخش ذيل به چند روش و تكنيك ساده بهبود حافظه كوتاه مدت در كودكان اشاره مي‌شود:

1- به كودكتان استفاده از ريتم، ملودي، تكرار، قيافه را در به خاطر سپردن آموزش دهيد. اين روش در به خاطر سپردن الفبا، شعر، نكات تاريخ، جغرافي، ادبيات و... بسيار قابل استفاده است.

2- استفاده از بازي‌هاي هدفمند، پازل‌ها و معماها باعث فعال شدن ذهن مي‌شود و حتي حين انجام بازي‌هاي هدفمند بسياري از ناتوانيهاي كودك كشف مي‌شود كه مي‌توان به موقع درصدد رفع آن بكوشيد.

3- تعريف كردن داستان‌ها و حكايت‌هاي پندآموز به كودك كمك مي‌كند كه نكات جالب و پندآموز آن را به خاطر بسپرد و حتي در بسياري از موارد كودكان داستاني كه به نظرشان جالب و دوست داشتني مي‌آيد را در ذهنشان تصوير سازي و یا آن را به طرق مختلف بازسازي مي‌كنند كه اين روش نه تنها باعث بهبود وضعيت حافظه كوتاه‌مدت مي‌شود بلكه به تقويت و رشد حافظه بلندمدت نيز كمك شاياني مي‌کند(تاثير داستان‌هاي طنز‌آلود و خنده‌دار در كودكان در به خاطر سپردن جزئيات شگفت‌انگيز است).

4- اگر شما در زمره والديني هستيد كه وقت كافي براي تقويت حافظه كودكتان نداريد به شما پيشنهاد مي‌شود داستانهاي كوتاه و يا حتي بلند را با صداي خودتان ضبط كنيد تا زمانيكه منزل نيستيد كودكتان از آنها استفاده كند.

5- كودكتان را به استفاده از كارتهاي حافظه، خواندن كتابهاي داستان و علمي تشويق كنيد.

حافظه تصويري

باور عموم بر اين است ، هر كس که حافظه خوبي دارد قطعاً با حافظه تصويري خوبي به دنيا آمده است. در حالي كه اين باور به طور حتم اشتباه مي باشد و هر كسي مي تواند حافظه  تصويري اش را ارتقاء دهد. مغز انسان مانند كامپيوتر عمل مي كند و قادر به ذخيره كردن  اطلاعات زيادي است. بعد از مرحله دريافت اطلاعات و ذخيره كردن كلي اطلاعات، نوبت به دسته بندي و سر و سامان دادن اطلاعات مي رسد كه مغز به راحتي اين كار را انجام مي دهد در حالي كه نحوه عملكرد مغز در اين باره براي انسان ها يك راز كشف نشده است.

اگر شما خواستار آن هستيد كه حافظه خود يا فرزندتان را بهبود بخشيد بايد ذخيره سازي اطلاعات را در مغزتان به درستي انجام دهيد. زماني كه شما در دسته بندي اطلاعات مهارت پيدا مي كنيد اين امر به تنهايي بخش زيادي از مشكلات حافظه شما را برطرف خواهد كرد زيرا دسترسي به اطلاعات با توجه به نظم آن به راحتي و بدون اتلاف وقت صورت خواهد گرفت.

1- ايجاد ارتباط هاي تصويري

يكي از راه هايي كه براي تقويت  حافظه تصويري مورد استفاده قرار مي گيرد به ياد سپردن نام افراد با توجه به خصوصيات و ويژگي هاي آنهاست. مثلاً كسي اسمش رضاست و شما در او خصلتي مانند تلاش  در جهت كسب رضايت اطرافيان بيابيد، بدين ترتيب بين نام رضا و رضايت ارتباط  برقرار كرده ايد و نام او را هيچوقت فراموش نخواهيد كرد.

2- استفاده از تصاوير

تصاوير ابزار مناسبي  براي به خاطر سپردن مطالب و اطلاعات مفيد است به عنوان مثال مي توانيد حتي از تصاوير يك فيلم براي به خاطر سپردن موضوع، اعداد، اطلاعات تاريخي و جغرافيايي و ... استفاده كنيد.

به عنوان مثال براي به خاطر سپردن اعداد (5، 5، 1) شما مي توانيد آن را در قالب يك تصوير دربياوريد مانند دستكش و يك چوب. با حک اين تصوير در ذهنتان، اعداد (5، 5، 1) را به ياد مي آوريد زيرا هر دستكش 5 انگشت دارد و يك چوب هم نماد عدد يك است. لذا سعي كنيد آن چه  را كه بايد به خاطر بسپاريد را در قالب تصويرسازي در ذهنتان حك كنيد. ولي ذخيره سازي اطلاعات بايد به گونه اي باشد كه شما رجوع به اطلاعات را به راحتي انجام دهيد و بتوانيد از آنها استفاده  كاربردي داشته باشد. با به كارگيري اين روش و تكرار آن به مرور زمان، ذهن شما اين‌امادگي را پيدا مي كند كه فعالانه روش تصويري مناسب براي به ذهن سپاري مطالب را در اختيار شما بگذارد.

نویسنده : لادن نصیری... چاپ در ماهنامه کودک