مشکلات شایع این دسته از کودکان در املا عبارت است از:

1-       در نوشتن املای کلمات با حروف همصدا دچار مشکل هستند. برای مثال ذرت را زرت  یا ظلم را ضلم می نویسند..

2-   حروفی را اشتباهی به جای حرف دیگر به کار می برند، این اشکال در حروفی که از نظر فضایی کمی شبیه به هم هستند وجود دارد. مانند: (( ب، پ، ت، ث)) به طور مثال چاقو را جاقو و یا توپ را توت می نویسند.

3-   هنگام املا، کلمات یا حروف را جا می اندازند. به عنوان مثال بسیار را سیار می نویسند .

4-   کلمات را همان گونه که تلفظ می کنند می نویسند. به عنوان مثال، صبح را سپ یا خواهر را خاهر می نویسند.

5-   گاهی کلمات را به صورت معکوس به کار می برند. به عنوان نمونه دور را رور می نویسند.

این دانش آموزان اغلب در نوشتن املا بسیار کند و آهسته عمل می کنند، به طوری که از دیگر دانش آموزان عقب می مانند. همچنین در نوشتن املای صحیح کلمات با حروف همصدا مانند ( س، ص، ث) و ( ز، ض، ظ، ذ) نیز  دچار مشکلات بیشتری هستند.

 

برای کودکانی که با ناتوانی های شديد هجي كردن رو به رو هستند می توانید از روش ذیل استفاده نمایید:

1.يك كلمه ناشناخته را بر روي تخته يا كاغذ بنويسيد و آن را  چند بار تلفظ كنيد.

2. از كودك بخواهيد كه به آن كلمه نگاه كند وهمراه شما آن را تلفظ نماید.

3. به كودك بگویید در حاليكه به كلمه نگاه مي كند، هر يك از حروف را آن چنان كه در كلمه نوشته شده، با انگشتان خود ترسيم كند. در اين حالت به كودكان اجازه دهيد كه هر يك از حروف را جداگانهبخواند. اين کار به كودك كمك مي كند تا به طور دقيق تري آن كلمه را مجسم كند.

4. كلمه را پاک کنید و يا آن را از ديد كودك بپوشانيد. سپس از او بخواهيد تا آن را با انگشتان خود در هوا بنویسد و در همان حال نیز تلفظ کند. این کار را چندین بار تکرار کنید.

 5. پس از اینکه چند کلمه را به این صورت آموخت ، آنها را بر روی کاغذ یا تخته بنویسید و سپس از كودك بخواهيد تاآنها رابخواند یا کلمه ای که می گویید را در بین کلمات بیابد.

 6. حال از كودك بخواهيد كلمه اي را که می گویید  در هوا  یا روی کاغذ بنویسد. چنانچه كودك دچار مشکل بود،گام 2 تا 5 را تكرار كنيد.

 

گامهای تکنیکی در جهت رفع و کاهش مشکلات نوشتاری

 

1-   اولین گام، بررسی وضعیت بینایی دانش آموز است. در صورت عدم مشکل جدی در چشمها، ادراک بینایی نیز نقش مهمی را در یادگیری خواندن و نوشتن دارد. تعدادی از دانش آموزان در تمریناتی که مربوط به این فرآیند است با مشکل رو به رو هستند. به عنوان مثال دانش آموز نمی تواند بین کلماتی مانند حوادث، حوادس، هوادس و... تفاوت بگذارد.

2-   بررسی وضعیت اندام گفتاری دانش آموز نیز در این دسته از کودکان ضروری است. از عوامل دیگری که باعث غلطهای املایی می شود اختلال تلفظ است. به عنوان مثال، دانش آموزی که زیپ را دیپ تلفظ می کند در املا نیز همین طور عمل می نماید. بنابراین این کودکان باید به گفتار درمان مراجعه نمایند.

3-   ارزیابی مهارتهای حرکتی ظریف دانش آموز نیز باید مد نظر باشد، زیرا در بعضی از مواقع بر اثر شیوه نوشتن نامناسب، غلطهای املایی زیاد می شود، در نتیجه باید طرز صحیح قرار گرفتن مداد بین انگشتان، وضعیت نشستن و قرار گرفتن کاغذ مقابل دانش آموز، به او آموخته شود. در این زمینه تمرینات مربوط به هماهنگی چشم و دست  کمک زیادی به رفع این مشکل می کند.

4-   بررسی حافظه بینایی دانش آموز نیز از اهمیت لازم برخوردار است. یکی از علل اصلی ناتوانی در املای صحیح کلمات با حروف همصدا مربوط به ضعف در حافظه بینایی دانش آموز است. اکثر این کودکان نمی توانند آنچه را که از تک تک حروف یا ترتیب توالی آنها از طریق دیدن به خاطر سپرده اند حفظ کنند.

5-   تعدادی از کودکان نیز در پیوند دادن صدا و نماد نوشتاری دارای مشکل هستند و نمی توانند صداهایی را که می شنوند به نماد مناسب آن تبدیل نمایند که علت آن  گاهی ناشی از ضعف در حافظه شنیداری و تشخیص و تمیز شنیداری می باشد.

 

نویسنده: ندا نصیری.... چاپ در ماهنامه کودک